TRANG CHỦ  :: Giới thiệu  
22 Tháng Bảy 2018 ..::  CHỦ ĐỀ      » Văn hoá Xã hội ::..   Đăng Nhập  

SỐNG LỜI CHÚA

 
Chúa Nhật XVI TN B: Mục tử biết chạnh lòng thương
Vì biết “chạnh lòng thương” nên dù mệt nhọc và cần được nghỉ ngơi, nhưng mục tử Giêsu tỏ ra nhạy cảm trước nhu cầu của đàn chiên; Người biết họ đang khao khát được gặp Người nên Người tạm gác lại nhu cầu của mình để phục vụ cho nhu cầu cấp bách của đàn chiên. ...

TIN TỨC

 
Thông báo lần I về chương trình khám sức khoẻ ngày Chủ Nhật 19/8/2018
Theo Kế hoạch Năm 2018, Hội Bảo trợ Người Khuyết tật - Trẻ Mồ côi Tp. HCM và Huyện Hội Hóc Môn dự định vào ngày Chủ Nhật 19/8/2018 sẽ khám sức khoẻ tổng quát, khám chữa bệnh, khám chữa răng, phát thuốc miễn phí, cho các em học sinh của Trường Dạy nghề cho NKT - TMC và những đồng bào nghèo khổ, khuyết tật, trẻ mồ côi trong vùng Hóc Môn và các vùng lân cận. ...
 
Hàng chục ngàn bạn trẻ Italia chuẩn bị gặp Đức Thánh Cha
ĐHY Tagle mời gọi các linh mục và tu sĩ Philippines nên thánh
Panama chuẩn bị ĐHGT nhưng không quên Nicaragua đau khổ
Chân phước Nunzio Sulprizio được phong thánh ngày 14/10 năm nay
Sứ thần Toà Thánh tại Nicaragua: Chấm dứt bạo lực và tái đối thoại
Chiến dịch chống Mẹ Têrêsa và Công giáo ở Ấn Độ

CHUYÊN ĐỀ

 
“Vì sao người Trung Quốc ngu thế?”
LTS. Chúng tôi giới thiệu bài này để những người Việt chúng ta nhìn lại mình xem trong lịch sử dân tộc chúng ta tôn vinh văn học và văn hoá Trung Quốc, như vậy có chính đáng không? ...
 
Cứ sai đi vì cuộc đời cho phép
Xu hướng môi trường tại Châu Á- Thái Bình Dương và một số định hướng chính sách trong thời gian tới
Du Khách Trung Quốc: Tai Hoạ Cho Các Nước
Tiền không phải mục đích chính cuộc đời nữa
Nhân loại chuẩn bị đón nguyệt thực dài nhất thế kỷ
Israel thông qua dự luật Do Thái gây tranh cãi

GIAO LƯU

 
Làm sao để phòng ngộ độc thực phẩm từ hải sản?
Mùa du lịch biển cũng là mùa thưởng thức các món ăn từ hải sản, nhưng một vài sơ suất khi lựa chọn nguyên liệu có thể gây ngộ độc cho thực khách. ...
 
Đi tìm hấp lực của thiền, 'giải mã ' những chuyện kỳ lạ: Sang Thái Lan tập thiền
Thay vì điều chỉnh, nên bổ sung nguyện vọng đại học
Những tác hại khi lạm dụng thuốc kháng sinh trị ho cho trẻ


People Online Thành viên online:
Visitors Khách: 61
Members Thành viên: 0
Total Users Tổng cộng: 61

46.991.347

 Chi tiết
Bài viết trên một mặt giấy
(Cập nhật: 01/07/2018 12:39:51)

 

Bài viết trên một mặt giấy

Trước kia cho đến đầu thập niên 1990, những mầm non văn nghệ, hay bạn đọc thường được các t soạn nhắn nhủ: 'Bài gửi đến toà soạn xin viết một mặt giấy, viết chữ dễ đọc, đánh máy thì càng tốt cho tiện việc sắp chữ'.
 
 
 
 
Những con chữ bằng chì dùng in báo ngày xưa	 /// Ảnh: T.L

Những con chữ bằng chì dùng in báo ngày xưa   ẢNH: T.L

 
Thời nay gửi bài đến toà soạn, bạn đọc có thể dùng email, hay viết tay kín cả hai mặt giấy. Nhưng trước kia cho đến đầu thập niên 1990, những mầm non văn nghệ, hay bạn đọc thường được các t soạn nhắn nhủ: “Bài gửi đến t soạn xin viết một mặt giấy, viết chữ dễ đọc, đánh máy thì càng tốt cho tiện việc sắp chữ”.
 
Sắp chữ không cần nhìn
Lúc đó, thuở đang là mầm non văn nghệ, tôi hết sức thắc mắc về chuyện viết bài một mặt giấy vì như thế thì hơi tốn kém. Thời may, tôi có quen một thằng bạn trong xóm thường xưng là thợ typo (thợ sắp chữ) nhà in. Nó kể vanh vách tên, tính tình và diện mạo những nhà văn, nhà thơ tên tuổi trong báo X. thật là oách xà lách. Một hôm, nó đưa tôi vào nhà in nơi có tòa soạn báo X. đóng đô ở đường Phạm Ngũ Lão (Sài Gòn) để xem nó mần việc.
 
Tòa soạn báo X. ở trên lầu, còn phía dưới là khu của thợ sắp chữ và máy in. Sau nầy tôi được biết, các tòa báo thời trước thường thuê nhà in nằm trong tòa soạn để tiện việc đưa bài và in báo. Khi vào phòng sắp chữ, nó liền cởi ngay bộ đồ “ăn nói”, chỉ còn cái quần cụt và áo thun lá. Tôi thấy nhiều thợ sắp chữ cũng rất là “phong trần” y như nó vì phòng sắp chữ thì nhỏ mà có tới cả chục thợ đang cắm cúi vào cái quầy gỗ đựng các hộc chữ của mình. Tiếng máy in chạy rầm trời, vậy mà tôi được biết có nhiều nhà văn, nhà báo thường viết bài trong tiếng chạy của máy in.
 
Bài viết trên một mặt giấy - ảnh 1
Bàn sắp chữ của thợ typo

Tôi tò mò đứng nhìn một ông mặc áo bốn túi - có vẻ là ký giả của tờ báo, từ trên lầu chạy vội xuống đưa mấy tờ giấy bản thảo cho ông sếp của thợ typo. Khi nhận được bài, ông sếp typo liền xé trang bản thảo ra từng đoạn rồi phân cho các thợ sắp chữ đang đứng chờ. Đây là lý do mà bài viết không thể viết trên hai mặt giấy vì một trang giấy sẽ bị xé thành nhiều đoạn nhỏ giao cho nhiều thợ sắp chữ. Thằng bạn tôi khi được giao một đoạn ngắn liền cầm lấy và bắt đầu sắp chữ. Trên bài viết đó, nếu muốn bài viết in chữ nghiêng, chữ đứng, chữ hoa, hay chữ thường; cỡ, kích thước đều được biên tập viên ghi vào bên cạnh bản thảo.

Mỗi thợ typo đứng trước một cái tủ có 120 hộc nhỏ chứa những con chữ bằng chì. Mỗi hộc là một con chữ riêng như a, ă, â… Thợ typo cầm một hộp nhỏ được căn cứ theo diện tích của một hay nhiều cột báo được gọi là “con bò” (có thể đọc trại từ chữ composteur), mắt nhìn vào bài viết, còn tay thoăn thoắt lấy từng con chữ trong hộc ra, sắp vào “con bò” đó. Những thợ sắp chữ “điêu luyện võ công” mắt không nhìn vào hộc chữ mà vẫn sắp chữ ít khi bị lỗi, như các cô đánh máy vi tính giỏi thời nay không cần nhìn vào bàn phím mà tay vẫn gõ thoăn thoắt. Sắp chữ “Báo chí” thì thợ typo lấy chữ từ hộc chữ “B”, rồi đến chữ “á”, nhưng phải xếp chữ từ phải sang trái. Sắp được chữ “Báo” rồi, họ dùng một miếng nhỏ bằng chì, cùng một cỡ với chữ nhưng thấp hơn để xen vào giữa hai chữ “Báo” và “chí” để phân cách ra. Sắp xong một cột báo được phân công, thợ sắp chữ liền lấy dây nhợ cột lại gọi là một bát chữ (paquet). Nếu là bài báo dài thì có thể 5 - 7 bát chữ.
 
Chữ xấu do nhà in... nghèo
Thằng bạn tôi sắp chữ xong một bát chữ liền lấy tờ giấy báo để lên bát chữ rồi vỗ bài ra đưa cho thầy cò (correcteur) sửa lỗi. Nếu chữ còn mới thì chữ in ra sắc cạnh. Chỉ nhà in giàu mới có thể thay đổi chữ liên tục, còn nhà in nghèo thì vừa thiếu chữ, chữ thì mòn nên khi báo in ra chữ nhoè, xấu vô cùng. Căn cứ theo bản sửa lỗi trên bản vỗ, thằng bạn tôi mới lấy cây nhíp, móc từng con chữ chì sắp lỗi và thay vào bằng chữ khác. Lỗi sắp chữ thường thì do thợ typo lấy nhầm chữ và cũng có lỗi từ bản thảo viết tháu quá, đôi lúc cũng trật chính tả nên các toà soạn thường yêu cầu bạn đọc viết chữ dễ coi là vậy.
 
Sửa xong lỗi thì người của tòa soạn xuống chỉ cho thợ đặt các bát chữ, bản kẽm hình (cliché) ở vị trí nào - gọi là “mi” báo (mise en page) thành trang rồi đưa vào máy in cho chạy. Sau này tiến bộ hơn có hoạ sĩ vẽ ma két trên giấy đàng hoàng, thợ typo căn cứ theo đó mà sắp các bát chữ. Thằng bạn tôi làm nhà in thời báo còn in chữ chì nên khi “mi” các bát chữ xong là có thể đem in được rồi. Lúc đó các bát chữ được in thẳng lên mặt giấy. Rồi nhà in cải tiến làm bản kẽm từ chữ chì nên chữ đỡ mòn hơn.
 
Đến thời nhà báo viết bài bằng máy vi tính thì nghề sắp chữ đi vào dĩ vãng. Sau này, tôi lại gặp thằng bạn ở một tòa soạn báo, trong vai trò người sắp chữ thời @, nghĩa là nạp dữ liệu, đánh chữ bài vở vào máy vi tính rồi chuyển cho toà soạn. Thợ sắp chữ bằng máy vi tính thì ngồi trong phòng máy lạnh, không ngộ độc chì như thợ sắp chữ chì trong những phòng sắp chữ chật hẹp với tiếng máy in chạy rầm rập. Ngày xưa, không có thợ sắp chữ thì bài báo có hay đến mấy cũng không thể đến tay người đọc. Chỉ khác nhau là người viết báo thì có tên còn người thợ sắp chữ chỉ làm công việc âm thầm, không tên tuổi.
 
 
LÊ VĂN NGHĨA

 

Nguồn: TNO


Tin - Bài khác
Xây dựng cơ chế để 'không thể tham nhũng'
Văn bản chưa có hiệu lực, Bộ Y tế và Bảo hiểm đã bất đồng
Khẩn cấp cứu nghề tranh Đông Hồ
Hãi hùng 'tắm trắng' bắp chuối bằng hóa chất: Chính quyền địa phương ở đâu ?
Bộ GD-ĐT họp báo: đề thi THPT quốc gia không đánh đố thí sinh
Đường phố Sài Gòn đâu đâu cũng băngrôn, quảng cáo
Cựu bộ trưởng Vũ Huy Hoàng một năm ở nước ngoài 163 ngày!
Noong Hẻo tang thương
Hãi hùng ‘tắm trắng’ bắp chuối bằng hoá chất
Lai Châu hoang tàn
Cố ghép hai kỳ thi làm một: Người học sẽ chịu hậu quả!
Người nghiện ma tuý đá tại TP.HCM ngày càng trẻ hoá
Chống tham nhũng: chống tận ngọn, phòng từ gốc
14 người chết, 11 người mất tích do mưa lũ
Xử lý án tham nhũng cần quyết tâm chính trị cao, không để kéo dài
Hỗ trợ tiền trực tiếp không phải cách để người Việt thoát nghèo
Những thương vụ 'ma quỷ' trên Sân vận động Chi Lăng
Tổng Bí thư: Chống tham nhũng còn khó khăn, gian khổ, lâu dài và đầy thử thách
Sáng nay 925.000 thí sinh thi môn văn THPT quốc gia 2018
Nhếch nhác chợ tự phát trước các khu du lịch
Bạn đọc đồng hành cùng Tuổi Trẻ lan toả những giá trị tốt đẹp
TP.HCM lập tổ công tác đặc biệt giải quyết thấu đáo vụ Thủ Thiêm
Chi 86,7% cho lương, bộ máy, giáo dục đổi mới 'nổi' không?
Mong nhiều bài báo nhân văn thay các 'tin tức ngực'
Điều chỉnh quy hoạch Lý Sơn để chạy theo dự án?
Tiếp tục lấy ý kiến rộng rãi về đặc khu
Chuyển 11 số thành 10 số, thuê bao di động lại khổ
Hạn chế ăn nhậu tràn lan: nước nào cũng kêu khó!
Bà tạp vụ tự khám chữa bệnh, chủ phòng khám vô can?
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: ‘Hà Nội không vội không xong’
Trang 1 trong 211Đầu tiên    Trước   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  Tiếp   Cuối    
Tìm kiếm trong phần Tin - Bài này