TRANG CHỦ  :: Giới thiệu  
20 Tháng Mười 2018 ..::  GIAO LƯU     » Tư vấn - Thắc mắc ::..   Đăng Nhập  

SỐNG LỜI CHÚA

 
Chúa Nhật XXVIII TN B - 2018: Thảnh thơi bước theo Chúa Giêsu
Lúc bấy giờ ta mới cảm thấy sự sống kỳ diệu của Thiên Chúa chuyển lưu trong con người nhỏ bé của mình để ta có thể chia sẻ cho người khác và bước theo Chúa Giêsu để hoàn thành công trình cứu độ của Thiên Chúa. ...

TIN TỨC

 
Bài phỏng vấn về Hoạt động của Caritas Việt Nam từ 1975 đến nay
Nhân dịp kỷ niệm 10 năm Caritas Việt Nam được Chính quyền cho phép hoạt động trở lại, Uỷ ban Truyền thông Xã hội thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam có bài phỏng vấn Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, nguyên tổng Thư ký Uỷ ban Bác ái xã hội và Giám đốc Caritas Việt Nam. ...
 
ĐTC Phanxicô: Không yêu thương là bước đầu của việc giết người
Sứ điệp ĐTC nhân Ngày Lương thực Thế giới
Sinh hoạt Thượng HĐGM thế giới về giới trẻ: 16-10-2018
40 năm ngày Đức Karol Wojtyla được bầu làm Giáo hoàng
Chính thống Nga đoạn giao với Chính thống Constantinople
ĐTC kêu gọi các tôn giáo liên kết phụng sự hoà bình

CHUYÊN ĐỀ

 
Cảnh giác với loại ung thư thuộc top 5 ung thư thường gặp ở Việt Nam
Ở Việt Nam, ung thư đại trực tràng (UTĐTT) đứng thứ 5 sau ung thư dạ dày, phổi, vú, vòm. Theo thống kê của BV K Trung ương, tỷ lệ mắc UTĐTT là 9% tổng số bệnh nhân ung thư. Các bác sĩ khuyến cáo, việc tầm soát phát hiện sớm UTĐTT giúp tăng tỉ lệ chữa khỏi căn bệnh này. ...
 
Uỷ ban Châu Âu trình thông qua FTA với Việt Nam
Phiên toà Vinasun kiện Grab: Grab làm lộ thông tin khách hàng ?
Gian nan siết các kênh trực tuyến 'rác'
Bùng nổ bán trú ngoài nhà trường
Cha mẹ dạy gì cho con?: Những giá trị làm người
Nguy cơ mất thị trường xuất khẩu do cỏ kế đồng

GIAO LƯU

 
Lòng tốt là một vòng tuần hoàn
Người ta nói: "Lòng tốt là một vòng tuần hoàn. Khi bạn trao đi lòng tốt, nó sẽ trở về bên bạn. Khi bạn gieo mầm hạt giống thiện lương, nó sẽ kết hoa thơm trái ngọt". ...
 
Lòng tốt là một vòng tuần hoàn
Sữa có giúp tăng chiều cao cho trẻ nhỏ?
Bác sĩ 'phù thuỷ' chữa bệnh Parkinson


People Online Thành viên online:
Visitors Khách: 109
Members Thành viên: 0
Total Users Tổng cộng: 109

49.977.317

 Chi tiết
Lạ vô cùng, tháng chạp!
(Cập nhật: 22/01/2018 09:59:16)

 

Lạ vô cùng, tháng chạp!

Khoảng 20 ngày đầu tháng 12 âm lịch người ta sẽ gọi là tháng chạp và khoảng 10 ngày cuối thì thường thêm chữ tết phía sau: 23 tết, 27 tết...


Lạ vô cùng, tháng chạp! - Ảnh 1.

Minh hoạ: Đặng Hồng Quân

Sáng nay, nhìn lịch treo tường mới biết đã qua những ngày đầu của tháng 12 âm lịch. Bỗng dưng lẩn thẩn thấy tội nghiệp cho tháng 12 âm lịch này. Một cái tháng ít khi được gọi đúng theo số tên gọi của nó.

Bắt đầu từ tháng 12 âm lịch, tên gọi theo số thứ tự đã biến mất. Thay vào đó, khoảng 20 ngày đầu người ta sẽ gọi là tháng chạp và khoảng 10 ngày cuối thì thường thêm chữ tết phía sau: 23 tết, 27 tết...

Tại sao gọi tháng 12 âm lịch là tháng chạp?

Trong Đại Nam quấc âm tự vị, ông Huình Tịnh Của chắc chưa có thắc mắc này nên không hề giải thích. Đại tự điển tiếng Việt lại giải thích rất là trớt quớt: tháng chạp là tháng 12 âm lịch. Tuy nhiên nhờ tự điển này mà được biết thêm từ chạp đã trở thành một động từ khi người ta nói đi chạp mả nghĩa là đi thăm và sửa lại mồ mả tổ tiên.

 

Rốt cuộc, chỉ biết dựa theo GS Nguyễn Tài Cẩn trong giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Theo GS Nguyễn Tài Cẩn, chữ tháng chạp bắt nguồn từ hai chữ "lạp nguyệt" mà người Việt đã đọc chệch từ "lạp" thành "chạp". 

Tương tự là tháng giêng, bắt nguồn từ hai chữ "chinh nguyệt". Sở dĩ người Trung Quốc gọi tháng 12 là "lạp" vì chữ "lạp" có xuất xứ từ thịt. Họ thích ướp thịt khô vào dịp mùa đông để dành ăn quanh năm. 

Việc ướp thịt rộ lên vào tháng 12, và đó là lý do vì sao người Trung Quốc gọi là "lạp nguyệt". Ta thường thấy vào dịp tết, người Hoa trong Chợ Lớn thường ăn thịt vịt lạp, thịt heo lạp chứ không phải... thịt kho tàu.

Tháng 12 âm lịch ở ngoài Bắc còn được gọi là tháng "củ mật" - mà sao không là củ chuối, củ mì khi "Tháng chạp là tháng trồng khoai, tháng giêng trồng đậu, tháng hai trồng cà"? 

Té ra tháng chạp này là tháng phải nâng cao tinh thần cảnh giác, phòng chống gian phi, phải củ soát thật cẩn mật nếu không thằng ăn trộm nông thôn (ngày xưa) và bọn giật dọc (ngày nay) thò tay ngọc, thọc tay vàng vào đồ đạc trong nhà thì kể như là hết ăn tết! 

Củ mật có nghĩa như thế chứ không phải giới nông nghiệp nước nhà khởi nghiệp bằng một loại củ ngọt ngào mật ngọt vào tháng 12. Đỏ mắt đi tìm củ mật thì giống như đi tìm lá diêu bông trong thơ của Hoàng Cầm mà thôi nhé!

Sài Gòn tháng chạp

Bỏ hết những truy nguyên của tháng chạp để nhìn vào thực tế cuộc sống của tháng chạp, rốt cuộc tháng chạp là gì mà mọi thứ trong cuộc sống thường nhật bắt đầu xáo trộn?

Tháng chạp là tháng rộn rã, là tháng vội vã, hối hả, là tháng vất vả mướt mồ hôi vì chạy. Tháng chạp cũng là tháng hết chầu nhậu này tới chầu liên hoan khác. 

Tháng chạp nghĩa là tháng công nhân chờ đợi lương thưởng tháng 13 để mua sắm cho con cái có cái ăn cái mặc với người. Là tháng mua sắm sau bao nhiêu tháng dụm dành tiết kiệm. Là tháng hết vé xe lửa chính thức, chỉ còn vé chợ đen. 

Tháng chạp là tháng đoàn tụ gia đình tứ xứ phương xa với những người con, người chồng, người vợ, người cha, người mẹ trở về.

Và, tháng chạp là tháng của "những thằng già nhớ mẹ" (những thằng trẻ đi đâu?) nên nhạc sĩ La Tuấn Dzũng phổ thơ Lý Thừa Nghiệp đã làm nghẹn ngào người nghe khi ví von tháng chạp như người mẹ: 

"Tháng chạp Mẹ già như lúa chín... 

Tháng chạp Mẹ già như hoa nở... 

Tháng chạp Mẹ già như hương nắng... 

Tháng chạp bỗng tràn theo nước mắt". 

Nghe xong bài hát, người nghe bỗng dưng thắc mắc một cách "triết học nhập môn" tình mẫu tử: "Tại sao tháng chạp như người mẹ? Phải chăng vì người mẹ có đức hi sinh như tháng 12 đã mất tên để tháng chạp được nở mày nở mặt với thiên hạ".

Mẹ - tháng chạp - luôn giang rộng vòng tay. Tháng chạp là tháng bắt cầu cho những đứa trẻ con qua tuổi mới. Tháng chạp của tiếng cười, của niềm vui. Sài Gòn tháng chạp vỗ tay mừng đám cưới. Sài Gòn tháng chạp khoe sắc báo tết mừng xuân. Những ngày tết đến gần bắt đầu bằng tháng chạp với người công nhân quét đường áo vải đêm co ro...

Ngoảnh lại đời người đã đi qua bao nhiêu tháng chạp nhưng khi với tay đụng nó thì vẫn lạ vô cùng. Thật là chuối khi tuổi này vẫn còn mơ tháng chạp. Cảm khái gì đâu!

Nhà thơ Bùi Giáng - dù được cho là điên cũng rất là bừng bừng tỉnh trong thơ khi viết về tháng 12 âm lịch: "Tạ từ tháng chạp quay nghiêng/ Âm trang sử lịch thu triền miên trôi" (Mắt buồn).

Tháng chạp vào thơ nghe cũng tình tứ hơn với mùa xuân hoa nở, với thời tiết, tình yêu: "Tháng chạp đã về rồi đó anh/ Sài Gòn vẫn hanh chưa chút lạnh" (Hoàng Thanh Tâm); "Ngày đi anh hứa tháng chạp về/ Sẽ chở em dạo quanh thành phố.../ Dẫu thế nào... em vẫn chờ anh/ Đường Nguyễn Huệ ngàn hoa khoe sắc/ Hoàng lan xưa toả hương thơm ngát/ Gọi chân anh rộn rã tìm về" (Đỗ Mỹ Loan).

LÊ VĂN NGHĨA

Nguồn: TTO


Tin - Bài khác
Con gái có nên học ngành kỹ thuật?
Ô nhiễm không khí - thủ phạm của bệnh hô hấp
Trò SWATing là gì mà khiến cảnh sát bắn chết người vô tội
Làm sao để 'thân tâm an lạc' năm mới?
Nội tiết tố làm đẹp có an toàn?
Bão ở Biển Đông hình thành ra sao?
Thắc mắc về Thánh lễ Chúa Nhật IV Mùa Vọng và Đêm Giáng Sinh
Mua vé tàu bị lỗi thanh toán, khi nào được trả lại tiền?
Chống tin giả, cần phải làm gì?
Chuyển 'hộ khẩu điện tử' dân có phải chứng minh chỗ ở hợp pháp?
Nhau thai - rau thai: có nên dùng phương ngữ trong sách giáo khoa?
Xoay xở với... đứt cáp
Thế giới thu phí xe hơi vào trung tâm ra sao?
Xe máy có cần niên hạn sử dụng?
Đồng hồ sinh học là gì? Đồng hồ sinh học ở con người như thế nào?
Nhà trường được thu những khoản nào?
Cứ cắt hành là… khóc, vì sao?
Gói hút ẩm cực kỳ nguy hiểm, tại sao?
Hãng bay để lộ thông tin khách?
Niêm chì đồng hồ nước bị đứt, tốn kém bao nhiêu?
Thắc mắc việc kiểm tra ở hải quan sân bay Tân Sơn Nhất
Bị 'chặt chém' khi dời ngày bay
Tai nạn do cây xanh ngã đổ: Ai bồi thường ?
CSGT trấn áp ra sao với người chống đối ?
Thả rùa về biển phải trả tiền, có hợp lý?
Gỉ sét và rỉ sét, gí và dí, viết chữ nào cho đúng?
Tiếng nước tôi: Khi nào cần 'xin' và khi nào thì 'được'
Ứng xử sao với góp ý trên mạng?
Có được thay đổi thoả thuận tại vi bằng?
Bỗng dưng… mất tinh thần
Trang 1 trong 7Đầu tiên    Trước   [1]  2  3  4  5  6  7  Tiếp   Cuối    
Tìm kiếm trong phần Tin - Bài này