TRANG CHỦ  :: Giới thiệu  
22 Tháng Giêng 2020 ..::  GIAO LƯU     » Chứng nhân Sống ::..   Đăng Nhập  

SỐNG LỜI CHÚA

 
Chúa nhật II TN A: Đức Giêsu Kitô, Đấng cứu độ trần gian
Đức Giêsu là Đấng mà Thiên Chúa đã hứa ban cho dân Ngài. Người đến để giải thoát con người khỏi tội lỗi và giải chiếu trên họ ánh sáng vĩnh cửu của ơn cứu độ. Gioan Tẩy giả đã tin và giới thiệu Đức Giêsu cho những người khác. ...

TIN TỨC

 
Thông báo số 2 Chuyến đi khám sức khoẻ cho đồng bào xã Long Thới, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre
Chúng tôi xin gửi đến anh chị em thông báo này, sau khi đoàn chúng tôi gồm 6 người đã xuống nghiên cứu tình hình và địa điểm để chuẩn bị cho chuyến công tác ở xã Long Thới, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre. Dân chúng trong xã này có khoảng hơn 16.000 người, ngoài một ít người có đất trồng hoa, đời sống tương đối khá giả, đa số còn lại là những hộ nghèo, nhiều người chưa bao giờ được khám sức khoẻ tổng quát, nhất là khám mắt, chữa răng.Vùng đất này có tên là Cái Nhum, vì thời xưa ở đây có nhiều cây nhum, một loại cây giống như cây cau có nhiều gai nhọn. ...
 
ĐTC Phanxicô: Dù bị bắt bớ và bách hại, Giáo Hội vẫn không mệt mỏi đón tiếp mọi người
Phủ Quốc vụ khanh Toà Thánh có nữ Thứ trưởng đầu tiên: Francesca Di Giovanni
Đức Hồng y Filoni kết thúc sứ vụ Tổng trưởng Bộ Truyền giáo
Công bố hướng dẫn chuẩn bị cho hôn nhân hỗn hợp giữa Công giáo và Tin Lành Pháp
Tuyên bố của Đức TGM Gänswein về cuốn sách về vấn đề độc thân linh mục
Định hướng truyền giáo trong năm 2020 của Giáo hội Indonesia: "Truyền giáo, mục vụ sáng tạo"

CHUYÊN ĐỀ

 
Chưa đạt thoả thuận về tiền 'giữ chân' quân Mỹ ở Hàn Quốc
Washington và Seoul ngày 18.12 không tìm được tiếng nói chung về phí duy trì khoảng 28.500 lính Mỹ tại Hàn Quốc. ...
 
Phát hiện cơ chế miễn dịch ‘có thể điều trị mọi loại ung thư’
Những dự báo nào trong phim viễn tưởng đã thành hiện thực?
Cùng con 'sống chậm' trên tàu về quê ăn tết
Hàng ngàn hộ dân thấp thỏm trước nguy cơ cắt nước sát Tết Nguyên đán
Không mua thì thôi, nói chi câu ‘Hổng bán về quê cũng mang nợ'?
Iran xác nhận máy bay Ukraine trúng hai tên lửa Tor

GIAO LƯU

 
Phải làm gì khi cứu người bị tai nạn giao thông?
Thực tế các năm, vào dịp Tết Nguyên đán, số ca tai nạn giao thông vào cấp cứu tại các bệnh viện đều gia tăng hơn so với ngày thường. Bác sĩ khuyến cáo một số lưu ý khi cấp cứu người bị tai nạn giao thông. ...
 
Làm sao để vượt qua những căng thẳng khi tết đến?
8 mẹo giúp bạn đánh bại chứng say tàu xe
Chuyên gia nói về 4 sai lầm dễ gây cảm lạnh dịp tết


People Online Thành viên online:
Visitors Khách: 68
Members Thành viên: 0
Total Users Tổng cộng: 68

61.236.353

 Chi tiết
Cuộc đời lặng lẽ, bí ẩn của nữ tiến sĩ 'Tây học' đầu tiên của Việt Nam
(Cập nhật: 12/01/2020 11:15:52)

 

Cuộc đời lặng lẽ, bí ẩn của nữ tiến sĩ 'Tây học' đầu tiên của Việt Nam

TS Hoàng Thị Nga không chỉ là nữ tiến sĩ 'Tây học' đầu tiên mà còn là tiến sĩ ngành khoa học cơ bản đầu tiên của Việt Nam. Bà từng là hiệu trưởng Trường cao đẳng Khoa học.



Cuộc đời lặng lẽ, bí ẩn của nữ tiến sĩ Tây học đầu tiên của Việt Nam - Ảnh 1.

Di ảnh của TS Hoàng Thị Nga tại bàn thờ từ đường họ Hoàng ở Đông Ngạc, Bắc Từ Liêm, Hà Nội - Ảnh chụp lại

 

Thế nhưng cuộc đời bà hầu như không còn ai biết...

Thật vẻ vang cho đàn bà nước Nam…

Ngày 1-7-1935, tờ Tạp chí Khoa Học số 97 đăng một bài viết với tựa đề "Thật là vẻ vang cho đàn bà nước Nam: Cô Hoàng Thị Nga mới đỗ tiến sĩ về khoa học vật lý".

Bài báo viết: TS Hoàng Thị Nga quê ở làng Đông Ngạc, tỉnh Hà Đông. Thân phụ của bà là quan tuần phủ Hoàng Huân Trung. Anh em của bà có nhiều người là trí thức, chẳng hạn ông Hoàng Cơ Nghị - cử nhân khoa vật lý học, giáo sư Trường trung học Bảo hộ. Bà sinh năm 1903, học trường sư phạm (ở phố Hàng Bài).

Sau khi đỗ tú tài phần thứ nhất bên ta, bà sang Pháp học tú tài phần hai rồi vào học tại Viện Khoa học (Faculté des Sciences) ở Paris. Sau khi đỗ cử nhân về khoa học, bà học tiến sĩ và bảo vệ luận án tiến sĩ vào ngày 19-3-1935 (trước đó ta cũng đã có tiến sĩ "Tây học" là ông Nguyễn Mạnh Tường, nhưng về luật và văn học), ở thời điểm mà số người có bằng đại học ở ta chỉ đếm được trên đầu ngón tay.

Bài báo cho biết: "Hội đồng, sau khi nghe bài luận thuyết của cô, đồng thanh ngợi khen cô và nhận cho cô được lấy bằng tiến sĩ vào ưu hạng". Đề tài luận án tiến sĩ của bà Nga là Photovoltaic properties of organic substances (Các tính chất quang điện của các chất hữu cơ).

Theo GS Đàm Thanh Sơn, đây là một đề tài rất hiện đại. Vì thế mà một bài báo của bà từ năm 1939 đến năm 1996 vẫn còn được trích dẫn.

Tuy nhiên, hơn 80 năm trôi qua, tên tuổi bà Nga rất ít người biết. Mãi đến tháng 12-2018, gia đình cố GS Đào Văn Tiến (một nhà sinh học) công bố một số đoạn hồi ký của ông, trong đó có đoạn viết về bà Hoàng Thị Nga với tư cách là hiệu trưởng đầu tiên của Trường đại học Khoa học của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (có thể ở đây GS Đào Văn Tiến viết nhầm cao đẳng thành đại học, vì thời điểm đó ta mới chỉ có Trường cao đẳng Khoa học). Theo đó, thời điểm TS Hoàng Thị Nga nhậm chức là cuối năm 1945.

Đoạn viết mô tả khá chi tiết vẻ ngoài của TS Nga và nội dung trao đổi giữa cố GS Đào Văn Tiến với bà trong một số lần tiếp xúc, khi GS Đào Văn Tiến làm việc ở Trường cao đẳng Khoa học. Hồi ký có đoạn: "Được độ hai tháng sau khi khai trường thì tôi không thấy bà đến trường làm việc nữa. Trước đó thường ngày bà đến rất đúng giờ vì nhà bà ở ngay phố Lý Thường Kiệt. Một số thầy giáo, trong đó có tôi, đã không hiểu tại sao! Ít lâu sau thì nghe tin bà đã rời Việt Nam về Pháp".

Phụ nữ đầu tiên làm hiệu trưởng trường đại học

Trong khi các thông tin về trình độ chuyên môn của bà Hoàng Thị Nga đã được khẳng định qua nhiều tư liệu, thông tin bà là hiệu trưởng Trường cao đẳng Khoa học lại không có bất cứ bằng chứng nào. Trong các tài liệu nói về lịch sử Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội (là những trường mà khi thành lập đã "kế thừa" di sản giáo dục đại học mà Pháp để lại), chưa bao giờ cái tên Hoàng Thị Nga được nhắc tới.

Trao đổi với tôi, PGS Nguyễn Kim Sơn - giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội - cho biết ông đã cho kiểm tra lại tư liệu nhưng không thấy thông tin về TS Hoàng Thị Nga. Một số nhà sử học có nghiên cứu chuyên sâu về văn hóa - giáo dục Việt Nam giai đoạn trước và sau Cách mạng Tháng Tám cũng cho biết họ chưa gặp tư liệu nào nhắc đến tên TS Hoàng Thị Nga.

Tuy nhiên, trong cuốn ĐH Y Hà Nội - Năm tháng và sự kiện được xuất bản nhân kỷ niệm 100 năm ngày thành lập trường y, có một số chi tiết nhắc đến TS Hoàng Thị Nga. Trong chương 2 (thời kỳ kháng chiến chống Pháp), khi nói về việc Trường ĐH Y dược hoạt động trở lại ngay sau Cách mạng Tháng Tám, các tác giả cuốn sách ghi chú: "Như vậy, chỉ sau chưa đầy 3 tháng, chính quyền cách mạng đã ổn định tổ chức các trường đại học gồm: ĐH Y dược, ĐH Khoa học, ĐH Luật khoa, CĐ Mỹ thuật, ĐH Văn khoa và một số trường kỹ thuật khác (đáng chú ý là chức vụ hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học được giao cho bà Hoàng Thị Nga, người phụ nữ Việt Nam đầu tiên đỗ tiến sĩ toán học)" (ở đây có sự nhầm lẫn về chuyên ngành tiến sĩ của bà Hoàng Thị Nga).

Đoạn nói về chính sách lương cho cán bộ giảng dạy ở Trường ĐH Y dược, các tác giả cuốn sách ghi chú: "Tham khảo: bà Hoàng Thị Nga được chính quyền Pháp cử làm giáo sư Trường cao đẳng Khoa học từ 15-5-1945; và đến 15-8-1945 thì đề bạt hiệu trưởng. Dường như bà chưa được lĩnh lương trong những ngày ấy.

Ngày 7-11-1945, chính quyền cách mạng đã ra nghị định (tóm tắt nội dung): 1) vẫn trả lương cho bà Nga từ khi có chức vụ giáo sư là 642,26 đồng/tháng; 2) từ khi giữ chức hiệu trưởng thì hưởng 1.033,54 đồng/tháng (thời kỳ trước cách mạng). Cố nhiên, nay dưới chính thể mới, bà vẫn tiếp tục hưởng lương đó (quy đổi từ tiền thời Pháp sang)...".

Cuộc đời lặng lẽ, bí ẩn của nữ tiến sĩ Tây học đầu tiên của Việt Nam - Ảnh 2.

Trang bìa Luận án, trình bày tại khoa khoa học Đại học Paris để nhận bằng tiến sĩ về vật lý, do bà Hoàng Thị Nga trình bày - Ảnh: Tư liệu

 

"Mất dấu vết" trong lịch sử đại học Việt Nam

 

Theo tìm hiểu của người viết, sau Cách mạng Tháng Tám, chính phủ ta đã thành lập một số trường ĐH mới, bên cạnh duy trì hoạt động của các trường ĐH và CĐ cũ (đều là thành viên của Đại học Đông Dương) từ thời Pháp thuộc. Trong đó, Trường cao đẳng Khoa học là một trong số các trường "cũ" của ĐH Đông Dương.

Tất cả các trường ĐH, CĐ này, cả cũ và mới, đều nằm trong một chủ thể có tên gọi chung là Đại học mà ông Nguyễn Văn Huyên là giám đốc Đại học vụ. Tên gọi trường ĐH Việt Nam xuất hiện lần đầu trong sắc lệnh số 43 ngày 10-10-1945, về việc thiết lập cho trường ĐH Việt Nam một quỹ tự trị. Tất cả những trường ĐH, CĐ trong ĐH Việt Nam (trong đó có Trường cao đẳng Khoa học) khai giảng ngày 15-11-1945.

Nhưng đến ngày 18-2-1946, Bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục Vũ Đình Hòe đã ban hành nghị định cho phép các ban đại học tạm đình giảng ít lâu (trừ những lớp Anh ngữ và Nga ngữ) với lý do "chiếu tình thế hiện thời", "muốn để sinh viên tham gia vào các công tác thiết thực lúc này".

Sau đó, kháng chiến chống Pháp bùng nổ nên việc tạm đình giảng này kéo dài không có thời hạn (trừ Trường ĐH Y dược, vì sau đó trường đã tổ chức hoạt động bình thường ở chiến khu Chiêm Hóa, Tuyên Quang ).

Trong một bài viết từ năm 2009, cố nhà báo Hàm Châu (một người chuyên viết về đề tài khoa học) đã nhắc đến bà Hoàng Thị Nga với tư cách là "giám đốc Trường ĐH Khoa học", rằng bà đã xin sang Pháp "định cư vì việc riêng" sau nghị định tạm đình giảng nói trên.

Sinh thời, GS Ngô Thúc Lanh (một trong những hạt nhân đầu tiên của khoa toán Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) chia sẻ với người viết bài rằng sau giải phóng thủ đô, Trường Sư phạm cao cấp chuyển về Hà Nội tiếp quản Trường CĐ Khoa học, sau đó sáp nhập với một số trường khác để thành lập Trường ĐH Sư phạm khoa học.

Chỉ tồn tại 2 năm với 3 khóa đào tạo nhưng Trường ĐH Sư phạm khoa học trở thành "máy cái" cung cấp cán bộ giảng dạy cho các trường ĐH được thành lập sau đó. Năm 1956, hai trường ĐH Sư phạm khoa học và ĐH Sư phạm văn khoa được nhập lại rồi tách ra thành hai trường hoàn chỉnh: ĐH Tổng hợp Hà Nội và ĐH Sư phạm Hà Nội.

Như vậy, lịch sử Trường CĐ Khoa học có một "vết gãy" khá dài, từ 1946-1954. Phải chăng đó là lý do mà tên tuổi TS Hoàng Thị Nga mất hút hoàn toàn trong lịch sử giáo dục ĐH Việt Nam?

Vĩ thanh

Đại gia đình bà Hoàng Thị Nga có 18 anh chị em, nhiều người là trí thức nổi danh, con cháu hiện sống rải rác ở nhiều nước.

Ở làng Đông Ngạc giờ chỉ còn người cháu trai duy nhất, ông Hoàng Kim Đồng, người gọi cụ Hoàng Huân Trung là ông nội, gọi bà Nga là cô ruột, trông giữ từ đường. Ông Hoàng Kim Đồng nói: "Tất cả những gì tôi biết về cô là cô sinh ra và có tuổi thơ êm đềm tại chính ngôi nhà này. Lớn lên thì cô ra ở tại 28 Hàng Vôi, một ngôi nhà trên phố của ông bà nội tôi, để đi học.

Sau khi cô sang Pháp làm gì thì chúng tôi không được biết. Những người ruột thịt biết rõ về cô thì đều đã qua đời. Vài người nữa đang ở Pháp và Mỹ có thể vẫn lưu giữ một số kỷ niệm về cô thì đã 80-90 tuổi, nhưng hiện họ giao tiếp cũng khá khó khăn".

Cũng theo ông Đồng, trong gia phả rất ít thông tin về bà Hoàng Thị Nga, có thể vì bà là "nữ giới", mà theo quan niệm của người xưa là "ngoại tộc". Chỉ biết bà không lập gia đình và qua đời tại Pháp năm 1970.

Ban đầu bà được an táng tại Nice. Ngày 13-9-2000, di cốt bà được cải táng về nghĩa trang Antony, đường Châteney 92160 Antony (Hauts-de-Seine), trong hầm mộ của gia đình ông Hoàng Cơ Thụy (em trai của bà).

Cuộc đời lặng lẽ, bí ẩn của nữ tiến sĩ Tây học đầu tiên của Việt Nam - Ảnh 3.

Bài báo viết về bà Hoàng Thị Nga trên tờ Tạp chí Khoa Học số 97

 

 
QUÝ HIÊN

Nguồn: TTO


Tin - Bài khác
Nữ tiến sĩ bị lầm là 'nông dân phụ việc' nhận giải thưởng của UNESCO
Xe quần áo giá 0 đồng của ông bà Tư
32 tuổi, có 23 công trình nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học uy tín
Cô gái mắc hội chứng Down trở thành người mẫu
Mẹ của hàng trăm trẻ mồ côi và khuyết tật: 'Nhiều người nói Tim bị điên'
10 năm chạy cấp cứu miễn phí, tặng áo quan cho người nghèo: Vẫn bị hăm doạ!
Những người vô danh ghi dấu trong năm 2019
Người mẹ không tóc của những hài nhi xấu số
Nghị lực của 'chim cánh cụt biết bay'
Câu chuyện truyền cảm hứng về sự sống…
'Thằng hâm' chạy Grab miễn phí khắp Sài Gòn
Phụ nữ U.60 nhận người dưng về làm 'mẹ' để chăm sóc: ‘Người ta nói tôi bị điên!’
Bóng hồng Việt: Ngày đi làm, tối cứu người; mơ tiền mừng cưới mua... xe cứu thương
22 tuổi đã 300 lần chạy đua với 'thần chết': Miễn phí chỉ mong cứu kịp mạng người
Nobel Kinh tế 2019 cho giải pháp đẩy lùi đói nghèo trên toàn cầu
Câu chuyện một bác sĩ phẫu thuật Mỹ gốc Phi
Giải Nobel Hoà bình 2019 thuộc về thủ tướng Ethiopia
Hai nhà văn châu Âu đoạt giải Nobel Văn chương 2018 và 2019
Pin sạc lithium-ion lên ngôi Nobel Hoá học 2019
Nobel Vật lý 2019 vinh danh các nghiên cứu tăng cường hiểu biết về vũ trụ
Nobel Y học 2019 trao cho nghiên cứu tế bào thích ứng với các mức độ ô xy
Nghề 'cảm hoá' người nghiện
Người bán đất bán nhà mua xe chở áo quan người dưng về nhà với giá 0 đồng
Bà giáo Côi 1/4 thế kỷ mang chữ đến trẻ thiểu năng, tự kỷ
29 năm mở lớp học đặc biệt, để không ai phải thất học như con mình
Tướng cướp khét tiếng từng huyết chiến bảo kê 300 gái mại dâm 'gác kiếm' làm từ thiện
Không muốn thành 'đồ bỏ'
Tặng gia tài 100 tỉ đồng cho trẻ mồ côi
Vị giáo sư hoá học gốc Việt từng không biết chữ
Người 'cha' chôn cất 20.000 thai nhi: Cứu kịp những đứa bé những tưởng 'phải chết'
Trang 1 trong 39Đầu tiên    Trước   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  Tiếp   Cuối    
Tìm kiếm trong phần Tin - Bài này